پنجمین کنفرانس و تعهدات دموکراتیک تازهشده آن.
پنجمین کنفرانس ویانا بر نشستهای پیشین بنا شد و دستور کار مشترک دموکراتیک را گسترش داد.
شرکتکنندگان همکاری عملی، مشارکت سیاسی و حفاظت از حقوق بنیادین را بررسی کردند.
سابقه کنفرانس، بیانیهها، رسانه و انتشارات را در یک صفحه معتبر گرد میآورد.
ما شرکتکنندگان پنجمین کنفرانس روند ویانا برای یک افغانستان دموکراتیک، که متشکل از احزاب و گروههای سیاسی، جنبشهای اجتماعی و حقوقخواه، جنبشهای زنان، سازمانهای جامعه مدنی، شخصیتها، نمایندگان رسانهها و شخصیتهای با نفوذ دیگر با هدف بررسی موضوع افغانستان و بازتاب مطالبات مشروع مردم این کشور — در تاریخ ۱۸ و ۱۹ مهر/اکتبر ۲۰۲۳ ـ در شهر ویانا گرد هم آمدیم. در این نشست، پس از بحث و بررسیهای دو روزه موارد ذیل را به تصویب رساندیم:
این کنفرانس برای تحقق دموکراسی و حاکمیت قانون در افغانستان، به تکمیل، تصویبنهایی، تثبیت راه و روند ویانا که آینده کشور را ضمانت میدهد، اقدام نمود. این نقشه راه و رویکرد هماهنگ که استراتژی مشترک را برای ایجاد آیندهی نوین، دموکراتیک و فراگیر در افغانستان ترسیم میکند، اسناد مشمول شده در آن، که حاصل مشورتهای گسترده و کارشناسانه کادرهای روند ویانا است، شامل موارد زیر میباشد:
چارچوب سیاسی: این سند انتخابات آزاد، حقوق بشر، جدایی دین از حاکمیت، نظام دموکراتیک، مشارکت فراگیر و تدوین یک قانون اساسی مدرن را برای حقوق برابر شهروندی و حاکمیت قانون استوار است.
روابط بینالمللی: این بخش، راهبردهایی را برای تعامل مؤثر مردم افغانستان با جامعه جهانی ـ توسعه روابط دیپلماسی، حمایت جامعه سیاسی و انسانی از افغانستان را ترسیم مینماید.
حقوق بشر: این بخش به بررسی و تأمین سازوکارهای ملی مرتبط با حقوق بشر، برابری حقوق زنان، کودکان و همه اقوام افغانستان پرداخته و گامهایی جدی را برای اجرای عدالت از جمله محاکمه ناقضان حقوق بشر پیشنهاد کرده است.
چارچوب اقتصادی: در این بخش، استراتژیهای توسعه پایدار، کاهش فقر، مدیریت منابع طبیعی و جذب سرمایهگذاری برای بهبود ایجاد اشتغال و رفاه مردم ارائه شده است.
نشست پنجم ویانا تصریح گرفت تا بر اساس نقشه راه روند ویانا، یک کمیسیون ملی متشکل از ۱۹ نفر را که شامل همه جریانهای شامل در روند ویانا و جریانهایی که در آینده خواهان پیوستن هستند، ایجاد کرده، وظایف اساسی این کمیسیون را ترتیب، تدوین، بهبود و نهادینهسازی مفاد و دیدگاه مشترک طرح روند ویانا در بحران و ساختارهای سیاسی جامع و ممکن با اعلامیه قبلی و فرم کار گروههای کاری تشکیلکننده خواهد داد.
ما اشتراککنندگان کنفرانس پنجم روند ویانا همچنان از نهادهای مؤثر افغانستان، کشورهای همسایه و منطقه و نیز نهادهای بینالمللی و جوامع دموکراسیخواه میخواهیم که از اصول و اهداف مورد تأیید این نقشه راه و بهعنوان مبنای اساسی آینده برای کمک به مردم افغانستان پشتیبانی و حمایتهای لازم را فراهم آورند.
ما بر اصول حاکمیت مردم، حقوق بشر، عدالت اجتماعی، وحدت ملی افغانستان باور داشته و بر موارد ذیل تأکید میکنیم:
نیروهای همسو با آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی باید برای یک افغانستان دموکراتیک و عادلانه گرد هم آیند.
ما از همه انواع مطالبات مشروع مردم افغانستان برای ایجاد یک نظام مردمسالار، مبارزه با تروریسم و دفاع از حقوق اساسیشان حمایت میکنیم.
طالبان، پس از برپایی گروه مسلحانهای با سیاستهای سرکوبگرانه و اقدامات سیستماتیک نقض حقوق بشر، مسئول میشود. مهمترین نگرانیهای کانونی شامل موارد زیر است:
اجرای سیاستهای آپارتاید جنسیتی علیه زنان و دختران افغانستان، کوچهای اجباری و نسلیکشی
ترویج بهجای عدالت جنگی و جنایت علیه بشریت و سلب حقوق اساسی مردم افغانستان
پناه دادن و فراهمسازی قرائن و زمینههای آموزش به گروههای تروریستی بینالمللی در افغانستان
بازداشت، شکنجه و کشتار سیستماتیک نیروهای پیشین دفاعی و امنیتی افغانستان
افزایش تولید و قاچاق مواد مخدر و جریاناتی که امنیت و ثبات منطقه را تهدید میکند
ما تأکید میکنیم که افغانستان به یک نظام مشروع و مردمی مبتنی بر ارزشهای اسلامی و حاکمیت قانون نیاز دارد که:
حقوق و آزادیهای اساسی شهروندان را تضمین کند
امنیت و عدالت اجتماعی تمام اقوام و گروههای اجتماعی افغانستان را تسهیل کند
به تهدیدهای ناشی از تروریسم، جرایم سازمانیافته، افراطگرایی و نقض گسترده حقوق بشر بهطور مؤثر پاسخ دهد
مردم افغانستان، قدرتهای منطقهای و جامعه بینالمللی باید رویکردهای خود را در رابطه با بحران افغانستان بهطور جمعی و فوری اقدام نمایند. در این راستا:
مبارزه و ایستادگی مردم افغانستان در مقابله با رژیم طالبان باید در سطح جهانی به رسمیت شناخته شود
نهادهای بینالمللی، از جمله محکمه بینالمللی جزایی (ICC)، باید مسئولیت خود را در قبال محاکمه رهبران طالبان و رسیدگی به نقض گسترده حقوق بشر در افغانستان ادا کنند
جامعه بینالمللی باید رویکردی هدفمند و عملی برای ایجاد یک مسیر جدید در افغانستان اتخاذ کند و با یک راهحل سیاسی در جهت ایجاد یک نظام ملی، عادلانه و زنده برای مردم افغانستان کمک کند و در ایجاد یک حکومت عبوری ما را یاری برساند
اسناد و نقشه راه ارائهشده در این کنفرانس بهعنوان مبانی آینده عادلانه و فراگیر مردم افغانستان و جامعه جهانی تأیید گردید
برای حمایت از مردم افغانستان در تلاشهایشان برای تأمین دموکراسی، عدالت اجتماعی، حقوق بشر و آزادی و فراتر از اعتقاد، از این روند تأیید میکنیم و برای اجماع بیشتر از گروهها و نیروهای سیاسی، احزاب و جریانها قدردانی میکنیم
تأکید میکنیم که با پیوستن به کمیسیونهای عملی روند ویانا برای ایجاد یک اجماع کود و دریافت یک راهحل، در کنار روند ویانا خواهیم بود
روند ویانا به عنوان یک پل ارتباطی برای افغانستان دموکراتیک، اینترنت و روابط بینالمللی استوار است و نهاد رهبری از حمایت و همکاری دولتها در راستای برگزاری این روندۀ مسؤلانه استقبالگزاری میکنیم
